فرهنگ (هنر ، شعر ، ادبیات و ...) همه برای ترویج زیبایی ، دانایی و خوبی هستند

زیبایی و دانایی هر دو خوب هستند و خوب بودن برای همه ممکن است. خوب و شاد باشید

صفحه اصلی >> Cultural Part - بخش فرهنگي >> حافظ شیرازی - صفحه 94

درباره بخش فرهنگی

یا رب سببی ساز که یارم به سلامت

حافظ شیرازی - صفحه 94

یا رب سببی ساز که یارم به سلامت		بازآید و برهاندم از بند ملامت
خاک ره آن یار سفرکرده بیارید		تا چشم جهان بین کنمش جای اقامت
فریاد که از شش جهتم راه ببستند		آن خال و خط و زلف و رخ و عارض و قامت *
امروز که در دست توام مرحمتی کن		فردا که شوم خاک چه سود اشک ندامت؟
ای آن که به تقریر و بیان دم زنی از عشق		ما با تو نداریم سخن، خیر و سلامت
درویش! مکن ناله ز شمشیر اَحِبّا		کاین طایفه از کشته ستانند غرامت!
در خرقه زن آتش، که خمِ ابرویِ ساقی		بر می‌شکند گوشه‌ی محرابِ امامت
حاشا که من از جور و جفای تو بنالم!		بیداد لطیفان همه لطف است و کرامت
کوته نکند بحث سر زلف تو حافظ		پیوسته شد این سلسله تا روز قیامت

* این بیت علاوه بر معنای ظاهری که شعری عاشقانه و بسیار زیباست معانی گسترده تری دارد که با استناد به سخن حافظ که می فرماید ز حافظان جهان کس چو بنده جمع نکرد، لطایف حکمی با کتاب قرآنی به معنی دیگری که حتی بیشتر مد نظر حافظ است می پردازیم چراکه این هنر هنرمندان حقیقی است که از زیبایی در شعر و نقش و موسیقی و ... دامی دلربا می ساختند تا دل عاشقان را بگیرند و به سرزمین معانی و حقیقت وجود ببرند و هر کدام به شیوه خود، حال در این بیت حافظ با اشاره به شش جهت یعنی روبرو و پشت سر و چپ و راست و بالا و پایین که منظور همه جهات است، می گوید معشوق در همه جهات عاشق را احاطه کرده در اصل اشاره به آیه 115 سوره بقره دارد که خداوند می فرماید "شرق و غرب فقط از آنِ خداست ; پس به هر جا روى کنيد ، آن جا وجه خداست ." همین آیه در ترجمه دیگری شفافتر می فرماید "به هر کجا رو کنيد آنجا روي خداست" و این همان معنی وحدت وجود است که عارفان می گویند وقتی که به هر سوی رو کنید آنجا خدا هست پس اگر چشم خدابین داشته باشیم در هر سویی قادر به دیدار خدا خواهیم بود و ابیاتی نظیر اینها با استناد به همین معانی قرآنی بوجود آمده اند که مثلا سعدی می گوید رسد آدمی به جایی که بجز خدا نبیند و یا شیخ محمود می فرماید دلی کز معرفت نور و صفا دید ، ز هر چیزی که دید اول خدا دید از این دست اشارات عارفانه در اشعار بزرگان ما بسیار است که در جاهای دیگری بخش فرهنگی آورده شده که از تکرار آنها پرهیز می کنیم اشعار دیگری در اشاره به همین شش جهت ظاهری با ذکر توضیح وجود جهت هفتم عقل گوید شش جهت حدست و بیرون راه نیست، عشق گوید راه هست و رفته‌ام من بارها شهریست پر کرشمه حوران ز شش جهت، چیزیم نیست؛ ور نه خریدار هر شِشَم!

حافظ شیرازی (2017/09/11-03:00)

اندیشه پاک

با ما منشین اگر نه بدنام شوی

ما عاشق و رند و مست و عالم سوزیم		با ما منشین اگر نه بدنام شوی (حافظ)

عیب می جمله چو گفتی، هنرش نیز بگو		نفی حکمت مکن از بهر دلِ عامی چند (حافظ)

گر مرید راه عشقی ترک بدنامی مکن		شیخ صنعان خرقه رهن خانه خمار داشت (حافظ)

عشق را بنیاد بر بد نامیست		هرک ازین سر سرکشد از خامیست (عطار)

بدنامی در عشق و معرفت به هم گره خورده و این نیاز به توضیح دارد چراکه عوام از صورت واژه ی بدنامی که چیز بدی است فکر می کنند خدای نکرده عرفا به بدی توصیه کرده اند، در حالی که اتفاقا منظور همین است که کسی که سالک راه عشق و حقیقت است نباید به بدنامی در نظر عوام توجه کند که: اولا همیشه عوام هستند و از سر خامی عمل دیگران را قضاوت می کنند در حالی که قضاوت تنها به عهده خداست ثانیا حتی در بُعد اجتماعی اگر عاشق مثلا از ترس از دست دادن غرور و یا بدنامی در عشق کوتاهی کند چیزی جز پشیمانی بدست نمی آورد ولی متاسفانه تا پشیمانی را تجربه نکند این را نمی فهمد مگر به نصایح بزرگان تاریخ از جمله همین عطار و حافظ و سعدی ... گوش کند و با مواجه با ترس خود از پشیمانی دوری کند. حالا در بعد ماورای تصور انسان در اوج معرفت باید دید کوتاهی در عشق حق چه میزان حسرت و پشیمانی به دنبال خواهد داشت (که اصلا جهنم همین است که از درون ما را می سوزاند) و برای همین عرفا تاکید می کنند از بدنامی در نظر عوام نترسید و پای در وادی عاشقی و حقیقت بگذارید اگر مرد و زن این راهید وگرنه به عاقلی و بازی خود مشغول باشید که ای عقل تو کودکی برو بازی کن (مولانا) ثالثا ما باید تکلیف خود را مشخص کنیم که ما چند خدا داریم اگر یک خدا داریم که از دل ما آگاه است باید به او پاسخگو باشیم و هر کاری که مطابق با دلداری و پرهیز از دل آزاری است انجام دهیم که تنها خود و خدا از دل خویش آگاهیم ولی از دل پر غرض عامی و برخی از مردم آگاه نیستیم که چه غرضی در سر می پرورد که باید بین دلداری خدای باطن بین و دلداری عوام ظاهر بین یکی را انتخاب کنیم و اتفاقا اگر حقیقتا عاقل باشیم و آینده نگر باید دل صاحب دل را بدست آوریم و نه هیچ چیز دیگر و در این راه اگر تمام روزهای عمر خود را هم بدهیم مولانا نسخه آنرا تجویز کرده که روزها گر رفت گو: رو باک نیست، تو بمان، ای آن که چون تو پاک نیست اما چهارم و از همه مهمتر در آیه 53 سوره زمر خداوند می فرماید "مبادا از رحمت خدا نااميد شويد، چرا که خدا همه گناهان حتى شرک را در صورتى که توبه کنيد مى آمرزد" آن مهربانی که اینگونه حتی شرک را می بخشد آیا واقعا می شود بدنامی در نظر عوام را به رضای او ترجیح داد که کدام بدنامی بالاتر از شرک؟! و خدا را شکر که او هست این قرآن هست که حقایق را بازگو کند و تنها حافظ حقیقی قرآن این نکته ها می دانسته که در سخن خود اینگونه حقایق را بازگو کرده اگر شراب خوری جرعه‌ای فشان بر خاک، از آن گناه که نفعی رسد به غیر چه باک خاک همین عوام هستند که حافظ شراب معرفت به آنها پیش کش کرده و آن گناه هم منظور همین بدنامی است که اگر بدور از خودخواهی و برای دیگران باشد قضاوتش باخداست و در طول تاریخ چه کسانی که در مقطعی بدنام شدند ولی گذر زمان حقایق را آشکار کرد و به خواست خدا به جاودانگان پیوستند از جمله منصور حلاج و شیخ اشراق حتی تمامی پیامبران در ابتدای دعوت خود به نوعی از بدنامی در نظر عوام دچار شدند از تهمت دیوانگی تا دروغگویی و ... و همچنین امام حسین (ع) و امام علی (ع) هم به هنگام شهادت حکومت ظالم سعی در بدنام کردنشان داشت تا ظلم خود را توجیه کند و باید گفت تنها بدنامی و گناهی که خداوند هرگز نمی بخشد ظلم و ستم است چراکه حق الناس است و باید هشیار بود که دقیقا نقطه مقابل سخن حافظ است که می گوید "از آن گناه که نفعی رسد به غیر چه باک" و ظلم در حقیقت نفعی است که به ظالم می رسد در عوض ستمی که به مظلوم می شود برای بررسی بیشتر به گلچینی از آیات قرآن در مورد ظلم توجه نمایید خلاصه اینکه عوام ظاهر بین اصلا نمی دانند گناه و صواب حقیقی چیست و گاه امثال حُر عمری در گناه و به باطل زندگی می کنند و به خیال خام خود فکر هم می کنند که بر حق هستند تا لطف خدا باز شامل حال کدام حر از ما شود که در بیابان عالم حکیمی سر راهش قرار دهد تا او را به شراب معرفتی نجات دهد و تازه به حق بازگرداند

609

607

607

مشاهده متن کامل

گلچین (2018/02/22-03:00)

522