فرهنگ (هنر ، شعر ، ادبیات و ...) همه برای ترویج زیبایی ، دانایی و خوبی هستند

زیبایی و دانایی هر دو خوب هستند و خوب بودن برای همه ممکن است. خوب و شاد باشید

صفحه اصلی >> Cultural Part - بخش فرهنگي >> گلچین - صفحه 21


فراز و شیب بیابان عشق دام بلاست


گلچین - صفحه 21
فراز و شیب بیابان عشق دام بلاست کجاست شیردلی کز بلا نپرهیزد (حافظ)
ترسیدن ما هم چو از بیم بلا بود اکنون ز چه ترسیم که در عین بلاییم (مولانا)
خطاب آمد که گر خواهان ماييد همه خواهان انواع بلائيد (عطار)
ميان صد بلا خوش باش با او خود آنجا کو بُوَد هرگز بلا نيست (عطار)
کس نیست که افتاده آن زلف دوتا نیست در رهگذر کیست که دامی ز بلا نیست؟ (حافظ)
مقام عیش میسر نمی‌شود بی‌رنج بَلی، به حکم بلا بسته‌اند عهد اَلَست (حافظ)
صلای عشق جانا بي بلا نيست زماني بي بلا بودن روا نيست (عطار)
که جان ما فداي آن بلا باد نما هرچه آن تو ميخواهي بما باد (عطار)
آن قضاها کانبیا برداشتند زان بلا سرهای خود افراشتند (مولانا)
آن یکی بازی که بد، مـــن باختم خویشتن را در بلا انداختم (مولانا)
که بلای دوست تطهیر شماست علم او بالای تدبیر شماست (مولانا)
قرآن در سوره بقره آیه 155 می فرماید
قطعاً ما شما را به چيزى از ترس و گرسنگى و کاهش اموال و نفوس و فرزندان مى آزماييم . و تو ـ اى پيامبر ـ به شکيبايان نويد ده
خدا در قرآن به طور خلاصه می فرماید ما شما را با بلا می آزماییم و بلا را به دو دسته تقسیم می کند
یک، غم گذشته و دو، ترس از آینده
که با وجود ترس و غم انسان احساس خوشبختی نمی کند و خلاصه تر از این نمی شود یک تعریف جامع از خوشبختی داد که خوشبختی یعنی نبود ترس و غم
ترس و نگرانی و استرس ما همگی مربوط به آینده دور یا نزدیک است و غم و پشیمانی و حسرت ما همه از گذشته است و اینها مانع از این می شوند که ما در حال احساس شادی و خوشبختی کنیم
حال نکته اینجاست که چرا خدای با آن مهربانی به ما بلا می دهد و چرا آزمونهای سخت در زندگی پیش پای ما قرار می دهد؟!
به طور خلاصه پاسخ این است که ما اصلا نمی دانیم بلای حقیقی که از ابتدا در آن بلا به دنیا آمده ایم و تا مرگ در آن بلا زندگی می کنیم چیست
و خدا چون پدری مهربان ولی سخت گیر برای دور کردن ما از این بلا ابتدا می خواهد مارا با آن آشنا کند تا ما از آن بلای حقیقی بپرهیزیم نه از خیالات خام خود
حال آن بلای حقیقی چیست؟ برای پاسخ باید ببینیم ریشه بلا چیست و آن این است که کار بلا این است که ما را از شادی دور می کند و غم و ترس موجب دوری ما از شادی می شوند پس بلای حقیقی همان دوری است
اما دوری از چی یا کی؟ در حقیقت با توجه به میزان فهم و آگاهی و معرفت ما مفهوم این دوری تغییر می کند
مثلا در کودکی دوری از وسایل بازی در بزرگی دوری از مال و فرزند و غیره و در اوج معرفت دوری از خدای عاشق
کودکان در دوری از وسایل بازی غمگین می شوند و با دور کردن آنها از اسباب بازی می شود آنها را تهدید کرد و ترساند
اما کودک آگاه نیست که دوری پدر و مادر بدترین اتفاق زندگی اوست چون همیشه آنها حضور دارند و از سر مهربانی کودک را تنها نمی گذارند ولی کودک به حضورشان عادت کرده و حتی دوری آنها را تا زمانی که هستند نمی فهمد
اما کودک پس از بزرگ شدن ترس و غمش تغییر می کند و کم کم قدر پدر و مادر را می داند ولی باز ترس و غمهای دیگری پیدا می کند که قبلا نمی دانسته مثلا ترس و غم مشکلات زندگی
و کودک آنقدر بزرگ می شود که به ترس و غمهای کودکی خود می خندد و گاه از آنها شرمگین و خجالت زده می شود
چه چیز با گذر روزگار در کودک تغییر کرده؟ تنها فهم و آگاهی او، حال کودکی که حالا بزرگ شده و همچنان درگیر ترس و غم است مثلا این بار برای آینده فرزند ترس دارد و از غم فرزند غمگین می شود، آیا اگر بیشتر بفهمد و بیشتر درک کند روزی به این ترس و غم امروز نیز نمی خندد؟
در واقع انسان بزرگ می شود ولی تنها وسایل بازی اش تغییر می کند در کودکی اسباب بازی بوده و در بزرگی مال و فرزند و غیره. ولی همچنان ترس و غم دوری وسایل بازی جدیدش را دارد.
اما از آنجا که خدا ، خدای همه انسانهاست و برای هریک از ما برنامه ای دارد در گذر روزگار ما را با بدترین ترس ها و غمهایمان روبرو می کند تا بدانیم غم و ترس حقیقی ما چه باید باشد؟!
عارفان بزرگ در اوج معرفت درک می کنند که هیچ ترس و غمی بدتر از ترس و غم دوری خدا نیست برای همین خدا می فرماید تنها با یاد او دلها آرام می گیرند و هیچ خوشبختی بالاتر از احساس نزدیکی به خدا و خشنودی او نیست، خدا در آیه 72 سوره توبه می فرماید:
خشنودى خدا از همه موهبت هاى بهشتى برتر است . اين است نيکبختى بزرگ
که می توان این نعمت را در همین دنیا هم تجربه کرد تا همین جا برای ما بهشت شود ولی رسیدن به این معرفت کار هر خامی نیست و باید در تحمل همین بلاهای زندگی به این پختگی رسید و بدون یاری خدا غیر ممکن است و نباید نومید بود که به قول حافظ "لطف خدا بیشتر از جرم ماست" ما از روز تولد از او دور شده ایم و تا مرگ در دوری او هستیم که سعدی با اشاره به این موضوع می گوید
جنایتی که بکردم اگر درست بباشد ، فراق روی تو چندین بسست حد جنایت
یعنی اگر هر جنایت و خطایی مرتکب شده ایم همین بلای دوری او برای تنبیه ما نه تنها کافیست بلکه زیادیست اگر بدانیم.
برای گذر از خامی و رسیدن به پختگی مثل حضرت یونس وقتی قرعه باختن در راه حق به نام ما افتاد برای نجات سایرین از طوفان روزگار باید به دل نهنگ بلایا برویم و اگر ما کوتاهی کنیم مسئولیت به عهده دیگری خواهد افتاد و ما همچنان در کودکی و خامی خواهیم ماند و به ما نوید داده شده در تحمل بلاها با صبر می توان به لطف خدا به ساحل آرامش رسید و باز به قول سعدی
هر که هوایی نپخت یا به فراقی نسوخت، آخر عمر از جهان چون برود خام رفت
گلچین (2017/06/22-08:00)



اندیشه پاک
هر گنج سعادت که خدا داد به حافظ
اوقات خوش آن بود که با دوست به سر رفت باقی همه بی‌حاصلی و بی‌خبری بود **
هر گنج سعادت که خدا داد به حافظ از یمن دعای شب و ورد سحری بود *

* در مورد وقت و بویژه وقت سحر در بیان عارفان و مخصوصا حافظ سخن بسیار است که بجز معنی ظاهری که به زمانی در شبانه روز اشاره دارد معنی دیگری دارد که از جمله مهمترین تعاریف در معرفت است
دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند، واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند
چه مبارک سحری بود و چه فرخنده شبی، آن شب قدر که این تازه براتم دادند
تمام عرفا درباره سحرخیزی سخن بسیار گفتند که مهترین خاصیت سحرخیزی این است که انسان برای دلیلی مهم خواب شیرین صبحگاه را بر خود حرام میکند و به عشق کاری یا چیزی یا کسی شروع به فعالیتی میکند
حافظ بهتر از هر کسی در عصر خود میدانسته که خداوند در آیه 78 اسرا میفرماید قرآن (نماز) صبح را به جای آر که آن به حقيقت مشهود است و با توجه به این موضوع حتی سحرخیزی ظاهری هم میتواند زندگی ما را دگرگون کند، یعنی اگر ما برای عشق به هر خوبی (که خوبی همان خداست) سحرگاه برخیزیم و برای خوبی و خدا کار مثبتی کنیم این معنی ظاهر و باطن زندگی ما را دگرگون می کند چراکه مگر میشود کسی صادقانه در جهت خوبی حرکت کند و به خوبی نرسد و خودش خوب نگردد؟!
** اما بعد از گذر از معنی ظاهری سحرخیزی حقیقی، بیداری از خواب شیرین غفلت است در شب تار این عالم برای خوبی و خدا و البته عرفا هر زمانی را وقت نمی نامند و این وقت فقط محدود به صبح و سحرگاه ظاهری هم نیست، در حقیقت وقت هر زمانی است که حضور حضرت دوست بر قلب و روح ما حاکم می شود و وجود او را در آن دم بر کار و عمل خود شاهد میبینیم و حضورش را احساس میکنیم طوری که دل ما را از عالم خاکی می رهاند و ما متوجه عالم معنا میشویم، این زمانها را وقت گویند و عرفا زمان و عمر غیر از برای دوست را وقت نمی نامند و آنرا هدر شده و بی حاصل و باطل می دانند
همانگونه که همه زمانها بر پیامبر وحی نمیشد و گفته خودش، فقط وقتهای خاصی دل او به عالم معنا وصل میشد و قرآن بر او نازل میگشت که یکی از مهمترین این اوقات شب قدر بود که قرآن و همه حقیقت آن در این شب بر دل او نشست و درک این حقیقت او را به معراج برد
وقت سحر هم بجز معنی ظاهری معنی دیگری دارد که آن وقت دل ما متوجه حق شده و در تاریک ترین لحظه شب روزگار این عالم به ما نوید میرسد که خوش باشیم چراکه اندکی بعد روشنایی و نور روز حقیقت و مهر خدا در زندگی ما خواهد تابید که البته این خبر خوش به قول حافظ گنج سعادت است و مستی و شادی حقیقی دارد و ما در هر شبی از زندگی خود به این معنی برسیم آن شب قدری در زندگی ما است و لحظه گذر از شب و تاریکی جهل به روز و نور آگاهی آن وقت، سحر است
اين چه حرف است که در عالم بالاست بهشت؟، هر کجا وقت خوش افتاد همانجاست بهشت (صائب تبریزی)
خداوند میفرماید شب قدر بهتر از هزار ماه است و سلام و تهنيت (و مهر و رحمت خداوند) است تا صبحگاه
حتی به لحاظ ظاهری هم شب قدر بخاطر گردش سال قمری در سال شمسی شب ثابتی از سال نیست و حتی شب ثابتی از ماه رمضان هم نیست چون خداوند نمیخواهد که آن شب ظاهری نوعی بت زمانی شود چراکه انسان ظاهربین است و به راحتی فریب ظاهر را میخورد و ممکن است تصور کند خدا فقط شب خاصی از سال یا مکان خاصی از دنیا منتظر شنیدن سخن ماست درحالی که خودش میفرماید از رگ گردن به ما نزدیکتر است و اول و آخر و ظاهر و باطن است این یعنی هر وقت ما حاضر باشیم خدا از قبل حاضر است

کی رفته‌ای زدل که تمنا کنم تو را،کی بوده‌ای نهفته که پیدا کنم تو را
غیبت نکرده‌ای که شوم طالب حضور، پنهان نگشته‌ای که هویدا کنم تو را
با صد هزار جلوه برون آمدی که من، با صد هزار دیده تماشا کنم تو را (فروغی بسطامی)

شب قدر در ماه رمضان است چراکه در این ماه اگر انسان با روح و جان و دل، روزه حقیقی بگیرد و دل آسمانی را از آلودگی های تن خاکی پاک کند در نتیجه تعلقش نسبت به دنیا کمتر شده و بیشتر میتواند چنین معنی از شب قدر را در دل خود درک کند ولی هر شبی و هر سحری که انسان قدر فرصت عمر را بداند و در آن از شب تار جهل گذر کند و به نور آگاهی برسد آن شب قدر اوست
برای رسیدن به شب قدر زندگی خود باید به حق روزه بود و نه به ظاهر که همانطور که قبلا گفته شد روزه حقیقی با دل است نه با شکم، کسی که از خوردن حلال به امر حق بپرهیزد (روزه بگیرد) بوقتش هرگز حق خوری نخواهد کرد، نه حق مظلوم را میخورد نه به ناحق از ظالم دفاع میکند و ... در نبرد روزانه حق و باطل اراده دفاع از حق را خواهد داشت حتی به قیمت پرهیز از مال و جان حلال خویش (در غیر این صورت روزه اش حقیقی و به دل نبوده)، خلاصه تعریف روزه حقیقی و حق مداری از زبان حافظ می شود
ما نگوییم بد و میل به ناحق نکنیم، جامهٔ کس سیه و دلق خود ازرق نکنیم
639637مشاهده متن کاملحافظ شیرازی (2018/05/23-04:30)


477
زیبایی ، حقیقت ، خوبی
سازمان محک - موسسه خیریه حمایت از کودکان مبتلا به سرطان زیبایی ، حقیقت ، خوبی