فرهنگ (هنر ، شعر ، ادبیات و ...) همه برای ترویج زیبایی ، دانایی و خوبی هستند

زیبایی و دانایی هر دو خوب هستند و خوب بودن برای همه ممکن است. خوب و شاد باشید

صفحه اصلی >> Cultural Part - بخش فرهنگي >> نظامی - صفحه 9


اینست که گنج نیست بی مار


نظامی - صفحه 9
اینست که گنج نیست بی مار هرجا که رطب بوَد, بوَد خار
هر ناموری که این جهان داشت بدنام کنی ز همرهان داشت
یوسف که ز ماه عِقد می بست از حقد برادران نمی رست
عیسی که دَمَش نداشت دودی می بُرد جفای هر جَهودی
احمد که سرآمد عرب بود هم خسته خار بولهب بود
دیری ست که تا جهان چنین است پی نیش مگس کم انگبین است
خاموش دلا ز هرزه گوئی می خور جگری به تازه روئی
آزار کشی کن و میازار کازرده تو به که خلق بازار

بهتر آن است که از شعر زیر فقط همین چند بیت بالا آموخته شود، چرا که خود نظامی از تمام ابیات آغازین در پایان ناراضی بوده به جهت خشمی که از حسودان و طعنه زنان داشته و گفته بی غیری بود اگر چیزی نمی گفتم اما خود از گلایه ای که کرده احساس خوبی نداشته و در انتها مثل سایر عرفا فرموده که حتی اگر آزار دیدی تو آزاری نرسان، چرا که جهان همواره اینچنین بوده و خواهد بود که خوبی در مواجه با بدی آشکار می شود و به نهایت خوبی نخواهیم رسید اگر دست از خوبی برداریم به قول حافظ عزیز
وفا کنیم و ملامت کشیم و خوش باشیم ، که در طریقت ما کافریست رنجیدم

بر جوش دلا که وقت جوش است گویای جهان چرا خموش است
میدان سخن مراست امروز به زین سخنی کجاست امروز
اجری خور دسترنج خویشم گر محتشمم ز گنج خویشم
زین سحر سحرگهی که رانم مجموعه هفت سبع خوانم
سحری که چنین حلال باشد منکر شدنش وبال باشد
در سحر سخن چنان تمامم کایینه غیب گشت نامم
شمشیر زبانم از فصیحی دارد سر معجز مسیحی
نطقم اثر آنچنان نماید کز جذر اصم زبان گشاید
حرفم ز تبش چنان فروزد کانگشت بر او نهی بسوزد
شعر آب ز جویبار من یافت آوازه به روزگار من یافت
این بی نمکان که نان خورانند در سایه من جهان خورانند
افکندن صید کار شیر است روبه ز شکار شیر سیر است
از خوردن من به کام و حلقی آن به که ز من خورند خلقی
حاسد ز قبول این روائی دور از من و تو به ژاژ خائی
چون سایه شده به پیش من پست تعریض مرا گرفته در دست
گر پیشه کنم غزل سرائی او پیش نهد دغل درآئی
گر ساز کنم قصایدی چست او باز کند قلایدی سست
بازم چو به نظم قصه راند قصه چه کنم که قصه خواند
من سکه زنم به قالبی خوب او نیز زند ولیک مقلوب
کپی همه آن کند که مردم پیداست در آب تیره انجم
بر هر جسدی که تابد آن نور از سایه خویش هست رنجور
سایه که نقیصه ساز مردست در طنز گری گران نورداست
طنزی کند و ندارد آزرم چون چشمش نیست کی بود شرم
پیغمبر کو نداشت سایه آزاد نبود از این طلایه
دریای محیط را که پاکست از چرک دهان سگ چه باکست
هرچند ز چشم زرد گوشان سرخست رخم ز خون جوشان
چون بحر کنم کناره شوئی اما نه ز روی تلخ روئی
زخمی چو چراغ می خورم چست وز خنده چو شمع می شوم سست
چون آینه گر نه آهنینم با سنگ دلان چرا نشینم
کان کندن من مبین که مردم جان کندن خصم بین ز دردم
در منکر صنعتم بهی نیست کالا شب چارشنبهی نیست
دزد در من به جای مزدست بد گویدم ارچه بانگ دزدست
دزدان چو به کوی دزد جویند در کوی دوند و دزد گویند
در دزدی من حلال بادش بد گفتن من وبال باشد
بیند هنر و هنر نداند بد می کند اینقدر نداند
گر با بصر است بی بصر باد وز کور شد است کورتر باد
او دزدد و من گدازم از شرم دزد افشاریست این نه آزرم
نی نی چو به کدیه دل نهاد است گو خیزد و بیا که در گشاد است
آن کاوست نیازمند سودی گر من بدمی چه چاره بودی
گنج دو جهان در آستینم در دزدی مفلسی چه بینم
واجب صدقه ام به زیر دستان گو خواه بدزد و خواه بستان
دریای در است و کان گنجم از نقب زنان چگونه رنجم
گنجینه به بند می توان داشت خوبی به سپند می توان داشت
مادر که سپندیار دادم با درع سپندیار زادم
در خط نظامی ار نهی گام بینی عدد هزار و یک نام
والیاس کالف بری ز لامش هم با نود و نه است نامش
زینگونه هزار و یک حصارم با صد کم یک سلیح دارم
هم فارغم از کشیدن رنج هم ایمنم از بریدن گنج
گنجی که چنین حصار دارد نقاب در او چکار دارد؟
اینست که گنج نیست بی مار هرجا که رطب بوَد, بوَد خار
هر ناموری که این جهان داشت بدنام کنی ز همرهان داشت
یوسف که ز ماه عِقد می بست از حقد برادران نمی رست
عیسی که دَمَش نداشت دودی می بُرد جفای هر جَهودی
احمد که سرآمد عرب بود هم خسته خار بولهب بود
دیری ست که تا جهان چنین است پی نیش مگس کم انگبین است
تا من منم از طریق زوری نازرد زمن جناح موری
دری به خوشاب نشستم شوریدن کار کس نجستم
زآنجا که نه من حریف خویم در حق سگی بدی نگویم
بر فسق سگی که شیریم داد (لاعیب له) دلیریم داد
دانم که غضب نهفته بهتر وین گفته که شد نگفته بهتر
لیکن به حساب کاردانی بی غیرتی است بی زبانی
آن کس که ز شهر آشنائیست داند که متاع ما کجائیست
وانکو به کژی من کشد دست خصمش نه منم که جز منی هست
خاموش دلا ز هرزه گوئی می خور جگری به تازه روئی
چون گل به رحیل کوس می زن بر دست کشنده بوس می زن
نان خورد ز خون خویش می دار سر نیست کلاه پیش می دار
آزار کشی کن و میازار کازرده تو به که خلق بازار
نظامی (2017/02/17-18:00)



اندیشه پاک
فکرت مگر از غیرت قرآن و خدا نیست؟
کس نیست که افتاده آن زلف دوتا نیست در رهگذر کیست که دامی ز بلا نیست؟
ای چنگ فروبرده به خونِ دلِ حافظ فکرت مگر از غِیرتِ قرآن و خدا نیست؟ *

در آغاز این شعر آسمانی حافظ باز تاکید به بلا و آزمون الهی میکند ولی در نهایت در مصرع آخر (در معنی عام) حساب عاملین بلای بر مردم را از حکمت کار خدا جدا میکند و آنان را به شدت برای عاقبت کارشان هشدار میدهد
که ای ظالمان آیا هیچ از غیرت قرآن و خدا نمی ترسید؟! و با تعجب میگوید چگونه نمی ترسید؟! ای عاملان خون دل خوردن مردم.
خداوند در آیات 4 تا 6 سوره ماعون میفرماید
پس واي بر آن نماز گزاران، که دل از ياد خدا غافل دارند. همانان که (اگر طاعتي کنند به) ريا و خود نمايي کنند
این هشدار بزرگی است برای کسانی که ظاهرا مسلمان هستند ولی در دل کافرند کسانی که در دل از یاد خدا غافل هستند کافر حقیقی هستند

هشدار حافظ که حقیقتا حافظ قرآن بوده باید جدی گرفته شود از سوی تمام کسانی که ادعای دینداری دارند کسانی که به ظاهر ادعای دوست داشتن خدا را دارند ولی در دل مال و ثروت را می پرستند و بخاطر آن خون به دل مردم و دیگران می کنند که در مرام حافظ و در حقیقت این کفر واقعی است
خداوند طبق قرآن قوانینی برای فرصت دادن به مردم دارد و کافران نباید فکر کنند که این فرصت سبب رهایی آنان از عاقبت کارشان میشود مثلا یزید امام حسین و یارانش را شهید کرد و آنچنان ظاهرسازی کردند که حتی قاتلان روزه بودند هنگام کشتن ایشان ولی امروز در تاریخ شرمنده تر از یزیدیان کیست؟
چه بسیار فرعون و نمرود و ... و یزید که در طول تاریخ آمده اند و به خیال خام خود چند مدتی هم بهره مند گشتند ولی هرگز قادر نبودند از غیرت خدا در امان بمانند
ما باید هشیار باشیم که بر طبق قرآن حوادثی چون گذشتگان برای ما هم رخ خواهد داد در جایی که کربلای انتخاب بین حق و باطل است، در روز عاشورایی که بسیار کم هستند یاران حق. ولی هرکه همچون "حُرابن ریاحی" حتی به قیمت خون خود حق را یاری کند بعد از هزاران سال چنین به نیک نامی جاوید میشود
باشد که ما یاور حق باشیم نه در برابر حق

(بیت آخر معنای بلند دیگری دارد که در آن رازی بسیار مهم است ... فقط به این اشاره میشود که راه رسیدن به آن معنای دیگر عمل به این معنی اول است
هر کس که این ندارد حقا که آن ندارد)
651649مشاهده متن کاملحافظ شیرازی (2018/09/11-04:00)


400
زیبایی ، حقیقت ، خوبی
سازمان محک - موسسه خیریه حمایت از کودکان مبتلا به سرطان زیبایی ، حقیقت ، خوبی