فرهنگ (هنر ، شعر ، ادبیات و ...) همه برای ترویج زیبایی ، دانایی و خوبی هستند

زیبایی و دانایی هر دو خوب هستند و خوب بودن برای همه ممکن است. خوب و شاد باشید
صفحه اصلی >> Cultural Part - بخش فرهنگي

هزار جهد بکردم که سر عشق بپوشم


سعدی شیرازی
هزار جهد بکردم که سر عشق بپوشم نبود بر سر آتش مُیسّرم که نجوشم
به هوش بودم از اول که دل به کس نسپارم شمایل تو بدیدم نه عقل ماند و نه هوشم *
حکایتی ز دهانت به گوش جان من آمد دگر نصیحت مردم حکایتست به گوشم
مگر تو روی بپوشی و فتنه بازنشانی که من قرار ندارم که دیده از تو بپوشم
من رمیده دل آن به که در سماع نیایم که گر ز پای درآیم به دربرند به دوشم
بیا به صلح من امروز در کنار من امشب که دیده خواب نکردست از انتظار تو دوشم
مرا به هیچ بدادی و من هنوز بر آنم که از وجود تو مویی به عالمی نفروشم
به زخم خورده حکایت کنم ز دست جراحت که تندرست ملامت کند چو من بخروشم
مرا مگوی که سعدی طریق عشق رها کن سخن چه فایده گفتن چو پند می‌ننیوشم
به راه بادیه رفتن به از نشستن باطل که گر مراد نیابم به قدر وسع بکوشم **
* سعدی هم مثل جامی که می فرماید:
دلی کو عاشق خوبان دلجوست، اگر داند وگر نی عاشق اوست
اشاره به این دارد که هرجا عشق پدید آید بخاطر مشاهده جمال و جلوه ای از آن یگانه بوجود آمده و عشق از اوست که سعدی می فرماید: "هوشیار بودم و حواس جمع که دل به کس نسپارم و عاشق نشوم که تاوان و دردسر دارد ولی چون جلوه ای از جمال تو و شمایل تو را دیدم دگر عاقلی رها کردم و از هوشیاری گذشتم"

** این همان سخن حافظ هست که می فرماید:
گر چه وصالش نه به کوشش دهند، هر قدر ای دل که توانی بکوش
و همینطور مولانا می فرماید:
دوست دارد یار این آشفتگی، کوشش بیهوده به از خفتگی
درک عشق به خداوند برای عوام دشوار است و دیده شده برخی عوام یک بیت و مصرع شعر سعدی را انتخاب کردند و عشق در شعر عارف بزرگی چون سعدی را با تصور خام خود از عشق مقایسه کردند و در رابطه آن حکیم دوران پیش داوری نمودند اینجا لازم است که اشاره کنم مثلا عطار علیه عوام بسیار سخن گفته چرا که عوام با خامی هم به خود و هم دیگران صدمه می زنند
عوام به راحتی فریب نقش مار می خورند و گاه منجی خود را از بین می برند همین عوام حلاج آن حربای زمان را کشتند و همین عوام مسیح را به صلیب کشیدند و امام حسین (ع) را به قتل گاه کشاندند
هم آنها که فریب می دهند و هم آنها که فریب می خورند هر دو در ضرر هستند و هر دو عامی، تنها یکی از دیگری متضرر تر خواهد بود وقتی که به حقیقت آگاه شود
گروه پيروان درباره پيشوايان خود ميگويند: (خداوندا! اينها بودند که ما را گمراه ساختند، پس کيفر آنها را از آتش دو برابر کن! (کيفري براي گمراهيشان، و کيفري بخاطر گمراه ساختن ما. )) ميفرمايد: (براي هر کدام (از شما) عذاب مضاعف است، ولي نميدانيد! (چرا که پيروان اگر گرد پيشوايان گمراه را نگرفته بودند، قدرتي بر اغواي مردم نداشتند. )) (آیه 38 سوره اعراف)
چون عوام همه چیز را سهل و ساده می خواهند بنابر این سختی راه عشقی که عرفا پشت سر گذاشته اند را نرفته اند که بخواهند معنای عشق در سخن آنان را دریابند
از این رو نقد و طعنه عوام و افراد بی معرفت بر شعر عارف همچون سخن کودکان نسبت به اساتید علم و ادب و هنر است چون در حالی که عارف چون ماهی غرق در وجود و عشق خداست عامی خدا را حاکمی در دورترین نقاط آسمان تصور می کند و طبیعی است که عشق او را درک نکند چراکه عامی از آن حاکم می ترسد در حالی که عارف از بی توجهی و از دست دادن مهر او می ترسد
عامی و بی معرفت بودن هیچ ارتباطی با سن و جنسیت و محل تولد و ... ندارد البته انتظار این است که افراد مسن پخته تر باشند ولی این در بسیاری از موارد صادق نیست برای همین سعدی فرموده
ای که پنجاه رفت و در خوابی، مگر این پنج روزه دریابی
حکمت پیر شدن تدریجی بدن انسان در این است که به او یادآوری شود از جوانی و خامی گذر کن تو برای فتح جهان به اینجا نیامدی که کل جهان بی عشق به هیچ نمی ارزد
همان بهتر که هم در عشق پیچیم، که بی این گفت و گو هیچیم هیچیم (جامی)
و این را حافظ اینگونه می گوید "جهان و کار جهان جمله هیچ بر هیچ است" و جالب اینجاست که باز عوام مثلا این بیت شعر حافظ را گرفته و به او انگ پوچ گرایی و نهیلیست می زنند که دور باد از دامن حافظ حقیقی قرآن چنین ننگی که آن بزرگوار جهان را هیچ گفته و نه عشق جاوید و انسانیت را
وقتی سعدی می گوید "به قدر وسع بکوش" منظورش تلاش برای فتح جهان نیست منظور تلاش برای پاسخ به اصلی ترین سوالات بشر است یعنی
زکجا آمده ام؟، آمدنم بهر چه بود؟،به کجا می روم؟ آخر...
سعدی شیرازی (2018/01/16-02:30)


اندیشه پاک
با ما منشین اگر نه بدنام شوی
ما عاشق و رند و مست و عالم سوزیم با ما منشین اگر نه بدنام شوی (حافظ)

عیب می جمله چو گفتی، هنرش نیز بگو نفی حکمت مکن از بهر دلِ عامی چند (حافظ)

گر مرید راه عشقی ترک بدنامی مکن شیخ صنعان خرقه رهن خانه خمار داشت (حافظ)

عشق را بنیاد بر بد نامیست هرک ازین سر سرکشد از خامیست (عطار)

بدنامی در عشق و معرفت به هم گره خورده و این نیاز به توضیح دارد چراکه عوام از صورت واژه ی بدنامی که چیز بدی است فکر می کنند خدای نکرده عرفا به بدی توصیه کرده اند، در حالی که اتفاقا منظور همین است که کسی که سالک راه عشق و حقیقت است نباید به بدنامی در نظر عوام توجه کند که:
اولا همیشه عوام هستند و از سر خامی عمل دیگران را قضاوت می کنند در حالی که قضاوت تنها به عهده خداست
ثانیا حتی در بُعد اجتماعی اگر عاشق مثلا از ترس از دست دادن غرور و یا بدنامی در عشق کوتاهی کند چیزی جز پشیمانی بدست نمی آورد ولی متاسفانه تا پشیمانی را تجربه نکند این را نمی فهمد مگر به نصایح بزرگان تاریخ از جمله همین عطار و حافظ و سعدی ... گوش کند و با مواجه با ترس خود از پشیمانی دوری کند. حالا در بعد ماورای تصور انسان در اوج معرفت باید دید کوتاهی در عشق حق چه میزان حسرت و پشیمانی به دنبال خواهد داشت (که اصلا جهنم همین است که از درون ما را می سوزاند) و برای همین عرفا تاکید می کنند از بدنامی در نظر عوام نترسید و پای در وادی عاشقی و حقیقت بگذارید اگر مرد و زن این راهید وگرنه به عاقلی و بازی خود مشغول باشید که ای عقل تو کودکی برو بازی کن (مولانا)
ثالثا ما باید تکلیف خود را مشخص کنیم که ما چند خدا داریم اگر یک خدا داریم که از دل ما آگاه است باید به او پاسخگو باشیم و هر کاری که مطابق با دلداری و پرهیز از دل آزاری است انجام دهیم که تنها خود و خدا از دل خویش آگاهیم ولی از دل پر غرض عامی و برخی از مردم آگاه نیستیم که چه غرضی در سر می پرورد که باید بین دلداری خدای باطن بین و دلداری عوام ظاهر بین یکی را انتخاب کنیم و اتفاقا اگر حقیقتا عاقل باشیم و آینده نگر باید دل صاحب دل را بدست آوریم و نه هیچ چیز دیگر و در این راه اگر تمام روزهای عمر خود را هم بدهیم مولانا نسخه آنرا تجویز کرده که
روزها گر رفت گو: رو باک نیست، تو بمان، ای آن که چون تو پاک نیست
اما چهارم و از همه مهمتر در آیه 53 سوره زمر خداوند می فرماید
"مبادا از رحمت خدا نااميد شويد، چرا که خدا همه گناهان حتى شرک را در صورتى که توبه کنيد مى آمرزد"
آن مهربانی که اینگونه حتی شرک را می بخشد آیا واقعا می شود بدنامی در نظر عوام را به رضای او ترجیح داد که کدام بدنامی بالاتر از شرک؟! و خدا را شکر که او هست این قرآن هست که حقایق را بازگو کند و تنها حافظ حقیقی قرآن این نکته ها می دانسته که در سخن خود اینگونه حقایق را بازگو کرده
اگر شراب خوری جرعه‌ای فشان بر خاک، از آن گناه که نفعی رسد به غیر چه باک
خاک همین عوام هستند که حافظ شراب معرفت به آنها پیش کش کرده و آن گناه هم منظور همین بدنامی است که اگر بدور از خودخواهی و برای دیگران باشد قضاوتش باخداست و در طول تاریخ چه کسانی که در مقطعی بدنام شدند ولی گذر زمان حقایق را آشکار کرد و به خواست خدا به جاودانگان پیوستند از جمله منصور حلاج و شیخ اشراق
حتی تمامی پیامبران در ابتدای دعوت خود به نوعی از بدنامی در نظر عوام دچار شدند از تهمت دیوانگی تا دروغگویی و ... و همچنین امام حسین (ع) و امام علی (ع) هم به هنگام شهادت حکومت ظالم سعی در بدنام کردنشان داشت تا ظلم خود را توجیه کند و باید گفت تنها بدنامی و گناهی که خداوند هرگز نمی بخشد ظلم و ستم است چراکه حق الناس است و باید هشیار بود که دقیقا نقطه مقابل سخن حافظ است که می گوید "از آن گناه که نفعی رسد به غیر چه باک" و ظلم در حقیقت نفعی است که به ظالم می رسد در عوض ستمی که به مظلوم می شود برای بررسی بیشتر به گلچینی از آیات قرآن در مورد ظلم توجه نمایید
خلاصه اینکه عوام ظاهر بین اصلا نمی دانند گناه و صواب حقیقی چیست و گاه امثال حُر عمری در گناه و به باطل زندگی می کنند و به خیال خام خود فکر هم می کنند که بر حق هستند تا لطف خدا باز شامل حال کدام حر از ما شود که در بیابان عالم حکیمی سر راهش قرار دهد تا او را به شراب معرفتی نجات دهد و تازه به حق بازگرداند
609607مشاهده متن کاملگلچین (2018/02/22-03:00)
زیبایی ، حقیقت ، خوبی
زیبایی ، حقیقت ، خوبی